Projektowanie Interakcji

push_me

Projektowanie interakcji skupia się na tworzeniu interfejsów, systemów i urządzeń w ścisłym związku z badaniem zachowań użytkownika. Oto największe wyzwanie dla projektanta – jak najlepiej poznać użytkownika danego interfejsu. Istnieje bardzo dużo różnorodnych technik, które mogą być w tym pomocne, ale większość z nich skupia się na dwóch pytaniach: gdzie użytkownik spodziewa się interakcji z interfejsem oraz co robi pomiędzy tymi interakcjami.

Jednym z najlepszych sposobów na badanie drugiej ze wskazanych kwestii jest technika Eye-Tracking, która pozwala na śledzenie ruchu głowy i oczu użytkownika. Wynik takiego testu pozwala w bardzo czytelny sposób wskazać te elementy danego interfejsu, jakie najbardziej zwracają uwagę użytkownika, a także te, które wprowadzają go w zakłopotanie lub są przez niego ignorowane. W przypadku badań na potrzeby interfejsów stron internetowych czy aplikacji mobilnych pojawia się możliwość dokładnej oceny efektywności wyszukiwania, nawigacji, elementów marketingowych i reklamowych oraz projektu danego interfejsu w podejściu całościowym. Informacja o tym, jak często użytkownik spogląda na dany element interfejsu, daje nam kluczowe dane co do jego efektywności. Badania Eye-tracking nie są tanie, stąd lepiej zacząć jest od prostego wywiadu z naszym użytkownikiem. Użytkowników tych nie musi być wiele. Na przykład jeśli trudno jest nam odnaleźć 4-5 użytkowników do przeprowadzenia takiego wywiadu, lepiej jest obniżyć to wymaganie do 3 użytkowników, a sam wywiad przeprowadzić dwukrotnie – przed i po wprowadzeniu usprawnień. Przeprowadzanie ogromnej ilości wywiadów z wieloma użytkownikami nie ma proporcjonalnego przełożenia na ich efektywność ponieważ już 3 użytkowników zidentyfikuje 70% problemów przy pierwszym przeprowadzonym wywiadzie. Zwrócą uwagę na główne problematyczne elementy, a po wprowadzeniu odpowiednich usprawnień przy drugim wywiadzie wskażą te bardziej szczegółowe, które w bardzo dokładny sposób przedstawią, jak usprawnić działanie interfejsu. Posiadając wyniki testu, można rozpocząć prace projektowe mające na celu utworzenie ergonomicznego i intuicyjnego rozwiązania. Według Davida Hogue’a – specjalisty w dziedzinie UX/Interaction Design – przy projektowaniu interakcji trzeba uwzględnić 5 najważniejszych elementów oraz – co najważniejsze – ich wzajemne zależności. Elementami tymi są:

  1. widoczność – rozpoznawalność
  2. przewidywalność
  3. feedback
  4. wyuczalność
  5. spójność

Widoczność – Rozpoznawalność.

Kiedy użytkownik trafia do nowego, nieznanego interfejsu, używa informacji, których nauczył się w przeszłości – stąd standaryzacja lokalizacji elementów, jak np. horyzontalne i wertykalne menu nawigacyjne, sławne breadcrumbs czy główka i stópka strony internetowej. Są to elementy standardowe, ale nie oznacza to, że nowo projektowany interfejs musi mieć identyczny układ. Wręcz przeciwnie: wystarczy, że umieścimy ważne elementy interfejsu – innymi słowy takie, na których użytkownik ma zawiesić wzrok – w odpowiednim miejscu, w odpowiednim kolorze, odpowiednim kształcie i wielkości. Wówczas wszystkie wartości projektowe jesteśmy w stanie kontrolować. Wiemy np. że spektrum kolorów od żółtego przez pomarańczowy do czerwonego najbardziej przykuwają uwagę ludzkiego oka. Jeśli zatem chcemy, aby użytkownik zwrócił uwagę na dany element, nie używajmy elementów mało kontrastowych i wtapiających się w tło. Ludzkie oko automatycznie „wędruje” do elementów o najwyższym kontraście. Można to zauważyć, patrząc na fotografie z płytką głębią ostrości – nasz umysł od razu zwraca uwagę na to, co „ostre” lub kontrastowe.

Przewidywalność

Zadaniem dobrze zaprojektowanego interfejsu jest wyodrębnienie w sposób czytelny elementów, które sugerują użytkownikowi możliwość interakcji. Używając elementów przypominających np. elementy trójwymiarowe – takie jak przyciski, które spotykamy na każdym kroku: w telefonie, klawiaturze komputera, pilocie do telewizora – zapraszamy użytkownika do interakcji. Pomagamy mu je odnaleźć, a samo ich użycie odbywa się w sposób bardziej intuicyjny. W tym elemencie projektu trzeba również wziąć pod uwagę to, do czego użytkownik jest przyzwyczajony. Z tego powodu np. w interfejsach online należy uzywać podkreślenia tekstu tylko wtedy, kiedy stanowi on link do znajdującej się w innym miejscu zawartości – używanie podkreślenia w tekście bez wprowadzania linków powoduje zagubienie użytkownika. Dla wyróżnienia treści lepiej stosować inne techniki typograficzne, jak choćby zmianę wielkości liter, przerw między nimi czy układu strony, tak aby w sposób czytelny przedstawić użytkownikowi gradację ważności tekstu.

Bardzo ważnym elementem przewidywalności interfejsu jest konsekwencja – jeśli użytkownik zauważy, że dany element użyty w jednym miejscu nie posiada dokładnie tej samej funkcjonalności w miejscu innym (przyjmując, że wygląda i zaprasza do interakcji w ten sam sposób), utraci zaufanie do umieszczonych w interfejsie elementów i skutecznie zniechęci się do dalszej interakcji.

Feedback

Jednym z najważniejszych elementów całego procesu projektowania interakcji jest Feedback, czyli reakcja aplikacji na zachowania użytkownika. Jeśli zostanie przeprowadzona w nieodpowiedni sposób, cały nakład pracy włożony w projekt zgodny z pierwszymi dwiema zasadami pójdzie na marne. Jeśli natomiast reakcja aplikacji jest zrealizowana w intuicyjny i oczekiwany przez użytkownika sposób,  otrzymamy nie tylko intuicyjny i dobrze zaprojektowany interfejs, ale wzbudzimy do niego ogromne zaufanie użytkownika. Jest to szczególnie ważne przy dokonywaniu płatności online. Jeśli użytkownik w czysty i zrozumiały sposób nie zostanie poinformowany, co się dzieje z jego pieniędzmi (szczególnie w momencie dokonywania płatności), diametralnie zmieni to jego podejście do aplikacji. Co więcej, jeśli poprosimy go o nietypowe dla płatności online informacje, jak np. datę urodzenia lub poprosimy o te właściwe ale w złej kolejności, statystycznie 45% użytkowników wyłączy natychmiast przeglądarkę i stracimy ich zainteresowanie naszą aplikacją. Wówczas nie będzie się już liczyć, jak atrakcyjne ceny zaproponowaliśmy czy jak atrakcyjną promocję realizujemy. Brak zaufania użytkownika przekreśli nasze starania i najlepsze zamiary.

Wyuczalność

Kolejnym z elementów, który w pewien sposób stanowi konsekwencję pozostałych, jest wyuczalność. Istnieje wiele firm na rynku, które wydają ogromne sumy pieniędzy na szkolenie swoich sprzedawców i szkoleniowców po to, aby wdrażali i szkolili użytkowników w używaniu swoich aplikacji. Jest to bardzo dobre podejście, ale wynika głównie ze źle zaprojektowanych interfejsów, które stwarzają ogromną ilość problemów w obsłudze. Jeżeli zaprojektujemy interfejs zgodnie z powyższymi zasadami, szkolenie użytkowników będzie można ograniczyć do minimum. Jeśli zgodnie z pierwszą zasadą elementy interakcyjne będą dobrze widoczne, a zgodnie z drugą będą wystarczająco zapraszać do interakcji, użytkownik w sposób intuicyjny wykona oczekiwane przez projektanta zadanie. Jeśli natychmiast po tym zachowaniu pojawi się reakcja interfejsu np. w postaci komunikatu i będzie to reakcja, jakiej użytkownik się spodziewa, to w sposób naturalny zachowanie takie zostanie przyswojone. W taki sposób uczymy użytkownika, jak poruszać się ergonomicznie i intuicyjnie po naszym interfejsie. Im przyjemniejsza i mniej kłopotliwa nawigacja, im krótszy czas reakcji, im więcej „sukcesów” odniesie użytkownik, tym częściej będzie wykonywał dane operacje.

Spójność

Jeśli wszystkie powyższe elementy projektowania interakcji zostaną wykorzystane w odpowiedni sposób, sukces jest niemal pewny. W tym miejscu pojawia się jeszcze jeden element, który – przy użyciu go w odpowiedni sposób – może ten sukces jeszcze spotęgować. Chodzi mianowicie o spójność. Przy przechodzeniu pomiędzy poszczególnymi zakładkami czy interfejsami musimy wykorzystać to, czego nauczyliśmy użytkownika, a mianowicie używania podobnych elementów interakcyjnych w podobnych miejscach i tworzących podobne reakcje. W ten sposób umieścimy użytkownika w środowisku, które jest mu znajome i w którym potrafi się poruszać, sam będąc gotów do dalszej „nauki”. W tym momencie możemy pokazyvwać mu bardziej skomplikowane elementy, cały czas pamiętając, aby używać w nich technik zastosowanych wcześniej.

Podsumowanie

Projektowanie interakcji jest bardzo ważnym elementem procesu projektowego dla każdego interfejsu. Bez względu na to, czy mamy do czynienia ze stroną www czy aplikacją na najnowszego smartfona, nasza interakcja z użytkownikiem musi odbywać się w sposób szybki, intuicyjny i czytelny. Użytkownicy mają coraz mniej czasu i coraz trudniej jest skoncentrować ich uwagę na dłuższą chwilę. Z drugiej strony chcą móc załatwić coraz więcej spraw przy użyciu aplikacji online. Znajdujemy się w miejscu, w którym kluczowym pytaniem nie jest już, CZY warto zajmować się ergonomią naszych interfejsów, ale – jak dobrze potrafimy ją wykorzystać.


Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Komentarz do “Projektowanie Interakcji